“Tijdens de Nationale Herdenking herdenken we de Nederlandse slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties nadien.” staat er op de website van Het Nationaal Comité 4 en 5 Mei. En zo staan we voornamelijk stil bij de slachtoffers van de inktzwarte bladzijde van de vorige generatie. Maar om te zorgen dat de boodschap levend blijft, wordt – terecht – altijd een link gezocht met het heden. Tijdens speeches op de Dam klinkt steeds het strijdvaardige ‘opdat wij niet vergeten’, ‘dit nooit weer’ en ‘geef de vrijheid door’.

Maar welke boodschap willen wij dan levend houden? Aan wie geven wij de vrijheid door als wij met allemaal bevrijde mensen samenkomen? Als je praat over slachtoffers van oorlogsgeweld doemen vandaag onherroepelijk de beelden op van doden op zee, de gasaanvallen en het ‘slachthuis ‘van Assad, het levenloze lichaam van Aylan Kurdi op het strand van Bodrum, de moorden op Soennieten, Yezidi en Arabische christenen.

De vluchtelingencrisis is de zwarte bladzijde van vandaag. Wij willen ons realiseren hoe schrijnend het is dat er mensen sterven doordat we die vrijheid zo onbereikbaar hebben gemaakt.

Niet om de Tweede Wereldoorlog te verdringen, laat staan te ‘kapen’. Maar om de omgekomen vluchtelingen in verband te brengen met de verantwoordelijkheid die het herdenken van de de Tweede Wereldoorlog met zich meebrengt.

Waar we ons gevoel van verantwoordelijkheid met liefde en respect een plek wilden geven, raakten we een open zenuw. Veel burgers maar ook belangenorganisaties hebben ons in niet mis te verstane woorden aangegeven dat dat helemaal niet mag, zómaar iedereen herdenken. En dat er op 4 mei alleen ruimte is voor denken aan de slachtoffers van toen.

Omdat boze woorden langzaam overgingen in boze daden hebben we besloten, met pijn in het hart, om ons initiatief aan te passen. We komen samen met alle betrokkenen om de ceremonie te volgen en ons af te vragen wat er de afgelopen dagen in vredesnaam is gebeurd.

We hopen dat we de kiem hebben gelegd voor meer verbinding op de Nationale Herdenkingen van de toekomst. We doen een appél op de verantwoordelijkheid die het herdenken van slachtoffers uit de Tweede Wereldoorlog met zich meebrengt: opdat wij niet vergeten, dit nooit weer, geef de vrijheid door!

Namens We Gaan Ze Herdenken,
Rikko Voorberg (We Gaan Ze Halen)
Matthijs Jaspers (Whocares)
Katinka Simonse (TINKEBELL. en We Gaan Ze Halen)